Voorkomen van endometriose en adenomyose in de eerste lijn

ICPC

X02

Naam van de richtlijn

NHG-Standaard Dysmenorroe

Publicatiedatum van de richtlijn

April 2026

Onderwerp

Wat is het voorkomen van endometriose en adenomyose in de huisartsenpraktijk?

Achtergrond

Endometriose kan onder verschillende ICPC-codes worden geregistreerd, afhankelijk van het moment in het diagnostisch proces en de aard van de klachten. Veelvoorkomende registraties zijn: X02 – Dysmenorroe, X99.02 – Endometriose en X99 – Overige aandoeningen van de vrouwelijke geslachtsorganen/borsten. Voor adenomyose bestaat op dit moment geen specifieke ICPC-code. In de praktijk wordt deze aandoening vaak geregistreerd onder bredere categorieën, zoals X99 of klachtgerichte codes als: D01 – Algemene buikpijn.
D06 – Gelokaliseerde buikpijn onder in de buik. In de vroege fasen van het contact met de patiënt is de exacte oorzaak van dysmenorroe vaak nog onduidelijk. Daarom worden in eerste instantie vaak klachtgerichte of algemene codes gebruikt. Wanneer later de diagnose endometriose of adenomyose wordt gesteld, is het wenselijk om de ICPC-registratie hierop aan te passen, bijvoorbeeld door code X99.02 (endometriose) toe te voegen of te wijzigen. Het stellen van de diagnose endometriose of adenomyose is regelmatig complex. Het klachtenpatroon overlapt vaak met andere aandoeningen, zoals het prikkelbaredarmsyndroom (PDS), wat diagnostiek kan vertragen. In Nederland bedraagt de gemiddelde tijd tussen het ontstaan van de eerste klachten en het stellen van de diagnose endometriose circa zeven jaar. Een correcte en actuele registratie in het huisartsinformatiesysteem draagt bij aan betere herkenning, opvolging en coördinatie van zorg.

Trefwoorden

dysmenorroe endometriose diagnostiek

Uitgangsvraag PICO

P

vrouwen met dysmenorroe

I

niet van toepassing

C

niet van toepassing

O

mate van codering van dysmenorroe naar primaire versus secundaire dysmenorroe, in het bijzonder endometriose

Gewenst onderzoeksonderwerp

(Prospectief) cohortonderzoek

Verwacht effect van de onderzoeksuitkomst voor de richtlijn

Meer kennis van epidemiologie van dysmenorroe/endometriose in de huisartsenpraktijk waardoor betere herkenning van endometriose.