Polyfarmacie bij ouderen

• MDR Polyfarmacie bij ouderen (2012)

Methodiek van medicatiebeoordeling (MBO) (2019)

In 2017 hebben het NHG, de KNMP en de NVKG de actualiteit van de multidisciplinaire richtlijn (MDR) Polyfarmacie bij ouderen (2012), beoordeeld. Op basis van praktijkervaringen en wetenschappelijke evaluaties is geconstateerd dat aanpassing en doorontwikkeling van de methodiek van medicatiebeoordeling (MBO) nodig is om deze optimaal toe te kunnen passen in de praktijk. De Module medicatiebeoordeling (september 2019) vervangt de methodiek van MBO binnen de MDR Polyfarmacie bij ouderen (2012).
 

• Module Medicatiebeoordeling (2019)
• Stappenplan
• Uitwerking Stappenplan (STRIP)

Module Minderen en stoppen van medicatie (2020) 

De algemene module Minderen en stoppen van medicatie (2020) met het stroomschema biedt handvatten aan voorschrijvers, apothekers en patiënten om het minderen en stoppen van geneesmiddelen bij oudere patiënten (≥ 70 jaar) in de dagelijkse praktijk vorm te geven. Het primaire doel van minderen en stoppen van medicatie is het optimaliseren van de medicamenteuze behandeling en daarmee het verbeteren van de kwaliteit van leven en gezondheidswelzijn van de individuele patiënt. Aandoeningsgerichte richtlijnen beschrijven vaak wel het starten van chronische medicatie, maar meestal niet het proces van staken bij ouder wordende patiënten. Net als het voorschrijven van medicatie dient het minderen of stoppen van medicatie onderdeel te zijn van de dagelijkse medische praktijk.
 

• Module Minderen en stoppen van medicatie (2020)
• Cyclus stoppen en minderen van medicatie

Bijlagen Kennisdocumenten (2020, 2024)

Om het daadwerkelijk stoppen en minderen van regelmatig aan ouderen voorgeschreven geneesmiddelgroepen handen en voeten te geven, zijn vijftien kennisdocumenten ontwikkeld. Hierin staan overwegingen beschreven om wel of juist niet te stoppen, welk bewijs er bekend is over het stoppen of minderen van deze geneesmiddelgroep bij ouderen en een stop- of afbouwstrategie. 
 

• Kennisdocument Alfablokkers en 5-alfareductaseremmers (2020)
• Kennisdocument Anticoagulantia (2020)
• Kennisdocument Antidepressiva (2024)
• Kennisdocument Anti-epileptica (2024)
• Kennisdocument Antipsychotica (2024)
• Kennisdocument Benzodiazepinen (2024)
• Kennisdocument Bisfosfonaten (2020)
• Kennisdocument Bloeddrukverlagende middelen (2020)
• Kennisdocument Bloedglucoseverlagende middelen (2020)
• Kennisdocument Calcium en vitamine D (2020)
• Kennisdocument Opioïden (2024)
• Kennisdocument Protonpompremmers (2020)
• Kennisdocument Statines (2020)
• Kennisdocument Trombocyteaggregratieremmers (2020)
• Kennisdocument Urologische spasmolytica (2020)

Bijlage STOP-NL V2 (2026)

De STOP-NL V2  is een hulpmiddel om de medicamenteuze behandeling van ouderen te optimaliseren, rekening houdend met co-morbiditeit en levensverwachting. STOP-NL V2 vervangt de eerdere STOP-START NL-lijst (2020).  De STOP-criteria zijn gebundeld en gecategoriseerd in klinische thema’s of domeinen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan vallen (bijv. benzodiazepinen, antipsychotica, opioïden), cognitieve achteruitgang (bijv. middelen met anticholinerge belasting), mictie- en defecatieproblemen, cardiovasculaire belasting of bloedingsrisico. Er is ook een categorie opgenomen voor patiënten met een geschatte resterende levensverwachting korter dan 1 jaar. 

De START-criteria zijn vervallen, omdat deze overeenkomen met voorschrijven volgens Nederlandse richtlijnen, waardoor deze criteria geen toegevoegde waarde hebben.

De STOP-NL V2 bevat geen absolute verboden. Afbouwen en stoppen van medicatie blijft altijd maatwerk: weeg voordelen en nadelen af voor de individuele kwetsbare patiënt en beoordeel de samenhang tussen aandoeningen en geneesmiddelgebruik integraal.
 

• STOP-NL V2