Diabetes en Ramadan programma (DeRp): implementatie van een Ramadan educatie- en medicatiebegeleidingsprogramma teneinde zorg en zelfzorg van de aan de Ramadan deelnemende personen met T2DM van Marokkaanse en Turkse moslims te verbeteren.
Titel onderzoek Nederlands
Diabetes en Ramadan programma (DeRp): implementatie van een Ramadan educatie- en medicatiebegeleidingsprogramma teneinde zorg en zelfzorg van de aan de Ramadan deelnemende personen met T2DM van Marokkaanse en Turkse moslims te verbeteren.Titel onderzoek Engels
Diabetes and Ramadan program (DeRp): implementation of a Ramadan education and medication counselling program to improve diabetes care and self-management of Moroccan and Turkish-Dutch Muslims with T2DM that participate in fasting during Ramadan.Onderzoeksvraag
De primaire onderzoeksvraag is: Hoe implementatie van het Diabetes en Ramadan programma verloopt en hoe deze op grotere schaal toegepast kan worden?Secundair wordt gekeken naar het effect van het programma, dit betreft een mixed methods onderzoek.Kwantitatief: Wat is effect van het Diabetes en Ramadan (educatie) programma op glycaemische instelling, gewicht en het aantal opgetreden complicaties t.g.v. vasten bij mensen met T2DM van Marokkaanse en Turkse komaf (in vergelijking met de perioden voor de interventie (educatie)? Zie PICO.Kwalitatief: Hoe ervaren mensen met T2DM de Ramadan en wat vonden zij van het educatie programma?Uitgangsvraag PICO
P
I
C
O
Onderzoeksinstituut
VUmcSamenvatting van het onderzoek
Jaarlijks krijgt bijna iedere huisarts en POH te maken met mensen met type 2 Diabetes Mellitus (T2DM) die graag willen vasten tijdens de ramadan, soms tegen medisch advies in. Hoewel de omvang van de glycaemische ontregelingen ten gevolge van het vasten in Nederland niet vaststaat, blijkt uit Internationaal onderzoek dat de kans op acute complicaties tijdens de ramadan sterk is toegenomen. De Nederlandse Diabetes Federatie (NDF) maakte daarom een handleiding om zorgverleners handvaten te bieden voor de begeleiding van diabetespatiënten tijdens de ramadan. Desondanks blijft diabeteszorg in die periode vaak lastig. In dit project ontwikkelen wij op basis van een eerder uitgevoerd succesvol Engels initiatief een voorlichtingsprogramma voor tijdens de Ramadan, dat cultuursensitief is en gericht op mensen met een beperkte gezondheidsvaardigeheden. Het programma richt zich primair op de grootste groep moslims in Nederland, namelijk mensen van Marokkaanse en Turkse komaf. Het programma zal in Amsterdam Nieuw-West worden geïmplementeerd en in het tweede jaar naar andere regio’s van Amsterdam worden uitgebreid. De belangrijkste componenten van het programma zijn: 1) de regionaal brede multidisciplinaire en gestructureerde aanpak waarbij alle stakeholders (Diabetes Vereniging Nederland, moslims met T2DM, moskeeën, huisartsen, apotheken en expertisegroepen) worden betrokken alsook 2) de nascholing van de professionals; als 3) het organiseren van een voorlichtingsbijeenkomst voor mensen met T2DM zowel in moskeeën als in huisartsenpraktijken als 4) de verspreiding van een gelijkluidende boodschap in de gehele regio door zowel imams als zorgverleners. Dit onderzoek zal uitwijzen hoe we de diabeteszorg tijdens de ramadan in Nederland het best kunnen organiseren.
Startdatum onderzoek
Type onderzoek
Implementatie onderzoekAard van het onderzoek
Medisch inhoudelijk, Praktijkorganisatie, Onderwijs, Communicatie, Kwaliteit van zorgDesign van het onderzoek
Mixed methodsOnderzoeker
Siham BoucharebContactpersoon
Siham BoucharebAndere betrokkenen
Petra Elders (huisarts en senior onderzoeker, promotor)
Amber van der Heijden (onderzoeker, copromotor)
Nettie Blankenstein, hoofd huisartsenopleiding VUmc